Pedofili Nedir? Ne Değildir?

Pedofili Nedir? Ne Değildir?

Pedofili Nedir? Ne Değildir?

İnsana Özgü Cinsel Davranışlar

İnsan türünün cinsel davranışları, diğer türlere göre farklılık gösterir. Birçok türde üreme içgüdüsü ile sürdürülen cinsel davranışlar, türün devamlılığına hizmet eder. Oysa insan türünün cinsel davranışları, diğer türlerde olduğu gibi salt üreme içgüdüsü ile ilintili değildir. İnsanın gelişmiş zihinsel işlevleri, diğer birçok alanda olduğu gibi cinsel olana da ruhsal, zihinsel, sosyal ve kültürel kimi anlamlar yükler. O nedenle cinsel davranış kimi zaman bir sapkınlık, kimi zaman bir psikopatoloji, kimi zaman da bir suç ile aynı cümlede anılır. 

İnsanlık tarihi incelendiğinde birçok hukuki metnin, eğitsel; sosyal; kültürel ve tıbbi yaptırımların insanın cinsel davranışını kontrol etmek üzere yapılandırıldığı kolaylıkla fark edilebilir; çünkü birlikte yaşamanın koşulu cinsel arzuların dizginlenebilmesine bağlıdır. O nedenle Freud, uygar insanın cinsel yaşamının ağır hasara uğradığı görüşünü ileri sürer.

İnsana özgü cinsel davranışların; tıbbi, ruhsal, hukuki ya da sosyolojik perspektiflerden “normal” ya da “normal dışı” olarak sınıflandırılması güç bir meseledir. Normal dışının normalden nerede ayrışmaya başladığı hiçbir zaman net olmamıştır. Çoğu zaman da cinsellik üzerinde “söz sahibi” disiplinler, normal ve normal dışına ilişkin farklı söylem ve çıkarımlarda bulunmuştur.

Cinsel Sapkınlıklar ve Pedofili

Cinsel davranışın “normal” sınırlarının dışına çıktığı durumlar, sapkınlık olarak tanımlanır. Psikiyatri literatüründe bir tür cinsel bozukluk olarak tanımlanan sapkınlıklar, parafili ya da perversiyon olarak adlandırılır. Psikiyatrik tanı ölçütleri el kitabında (DSM- V) sınırlı sayıda parafiliye yer verilse de tanı kitabında yer almayan; fakat genel işleyişi açısından sapkınlığı düşündüren birçok cinsel davranıştan söz etmek mümkündür.

Hemen her cinsel sapmada, libidinal yatırım çoğu zaman genital bölgenin dışında bir durum, organ ya da nesnede toplanmıştır. Sapkın olmayan birçok kimse için de genitalin ötesindeki durum, organ ya da nesneler uyarıcı olmakla birlikte buradaki ölçüt, uyarılmanın yoğunluğudur. Freud, “olağan” olarak tanımlanabilecek cinsel eylemlerde de sapkınlığın izlerine rastlamanın mümkün olduğunu söyler; fakat bunlar “olağan” cinsel yaşamın önüne geçmediği için bir sapkınlık olarak nitelendirilmezler. Diğer bir deyişle parafilik düşlem ya da eylemsellik, “olağan” cinsel düşlem ya da davranışın önüne geçmekte; kişi parafilik durum, organ ya da nesne olmaksızın uyarılmakta güçlük çekmektedir. Pedofili, bu parafililerden yalnızca biridir.

Erinlik öncesi çocuklara yönelik yoğun cinsel düşlem ve davranışların varlığı pedofili olarak tanımlanmaktadır. DSM-V’de yer alan tanı ölçütlerine göre, pedofilik birey en az 16 yaşındadır ve cinsel düşlem ya da davranışın yöneldiği çocuk ile arasında 5 yaş fark vardır.  Burada kastedilen çocuk, yaklaşık olarak 13 yaşın altındadır. Pedofili, daima eyleme dökülmüş cinsel davranış demek değildir. Birçok pedofilik birey, bu eğilimi yalnız düşlemsel alanda sürdürür ve hiçbir koşulda eyleme dökmez. O nedenle pedofiliye ilişkin gerçek bir yaygınlık yüzdesinden söz etmek de mümkün değildir. Bilinen oranlar da cinsel suç davranışı nedeniyle adli mercilere iletilen vakalardan yola çıkılarak oluşturulmuştur. Pedofilik bireyler, çoğu zaman ruhsal bir tedavi arayışında olmadıklarından onlara klinik ortamdan çok adli ortamlarda rastlamak mümkündür; fakat yine de pedofili hukuki değil; klinik bir tabirdir. Bir psikopatolojiye işaret eder.

Pedofilinin Sınıflandırılması

Pedofilik bireyleri; seçimleri, cinsel yönelimleri, tercih ettiği çocukların yaş aralığı ve ruhsal örgütlenmeleri göz önünde bulundurularak kendi içlerinde kategorize etmek mümkündür.

Kimi pedofilik birey, cinsel arzu nesnesi olarak yalnız çocukları seçerken; kimileri çocuğun yanı sıra yetişkinlere de cinsel arzu duyabilmektedir. Bunlar, seçici ve seçici olmayan tipler olarak kategorize edilir. Pedofilik bireyler cinsel yönelimleri göz önünde bulundurularak heteroseksüel, homoseksüel ve biseksüel olarak sınıflandırılabilir. Yapılan kimi çalışmalar pedofilik bireylerin çoğunlukla heteroseksüel olduğu yönünde sonuçlar bildirmektedir. Bir diğer kategori ise pedofilik bireylerin seçtiği çocukların yaş aralığına dayanarak yapılmaktadır. Bebeklere yönelik olan infantfili olarak adlandırılırken; erinlik sonrası çocuklara yönelik cinsel eğilimler hebefili olarak tanımlanmaktadır. 

Tanı ölçütleri dışında bir diğer sınıflandırma da pedofilik bireylerin ruhsal işleyişlerinden yola çıkarak oluşturulmaktadır. Bu sınıflandırmaya göre pedofilikler; baştan çıkarıcı, içe dönük ve sadistik olarak kategorize edilir. Baştan çıkarıcı tipler, çoğunlukla çocukla arası iyi olan, onlarla iyi iletişim kuran ve çocukları cinsel eylemlerine rıza göstermeleri yönünde ayartan kimselerdir. Bu kimseler, çocuklar ya da çevredeki yetişkinler tarafından sevilen ve saygı gören, sosyokültürel ve ekonomik açıdan olgun olabilirler. İçe dönük tipler ise baştan çıkarıcı tiplerin sahip olduğu bu “becerilerden” yoksun, sosyal ilişkileri zayıf kimselerdir. Eğilimlerini gizlemek üzere evlenip çocuk sahibi olabilirler. Çoğunlukla yabancı çocukları ve onlara kolay ulaşabilecekleri parklar ve benzer alanları tercih ederler. Son olarak sadistik tipler ise bu sınıflandırmalar arasında en tehlikeli olarak bilinirler; çünkü uyarılma için çocuğa acı çektirirler. Eziyet niteliğindeki davranışları çocuğun ölümü ile de sonlanabilmektedir.

Cinsel İstismarcı mı? Pedofilik mi?

Çoğu zaman cinsel istismar ve pedofili birbiri yerine kullanılmakta ve birbiri ile karıştırılmaktadır. Pedofili, klinik bir tabir iken cinsel istismar hukukidir. Diğer bir ifadeyle ceza yasasında bir yaptırıma bağlanmış, çocuklara yönelik cinsel davranışları kast eden bir suçtur. Cinsel istismardan söz etmek için çocuğu hedef alan cinsel davranışa gereksinim söz konusudur. Bu davranış, oldukça geniş bir spektrumda sınıflandırılabilir. Hiçbir dokunma içermeyen davranış ya da sözden, dokunma, öpme, oral-genital ilişki, parmak, cisim ya da cinsel organ penetrasyonuna dek uzanabilir. Oysa pedofilik birey çocuğa yönelik duyduğu cinsel arzuları yalnız düşlemsel alanda sürdürmüş, hiçbir koşulda eyleme dökmemiş olabilir. O nedenle her pedofilik cinsel istismarcı; her cinsel istismarcı da pedofilik değildir.

Pedofilinin Tedavisi

Çocuğu cinsel arzu nesnesi olarak seçmiş pedofilik bireyler ya da pedofilik olmayan cinsel istismarcılara yönelik hukuki ve tıbbi yaptırımlar tartışmalı bir alana denk düşmektedir. Bu vakalar, toplumda bir infial yaratmakta ve kamuoyunda bu kimselerin idam ile cezalandırılmaları, hadım edilmeleri, tedaviye tabi tutulmaları gibi görüş ve tepkilere yol açmaktadır. Çocuğa yönelik cinsel davranışlara ilişkin hukuki yaptırımlar Türk Ceza Yasası’nda “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı İşlenen Suçlar” başlığında detaylıca düzenlenmiştir. Yasada idam ya da hadım etme (kastrasyon) söz konusu değildir; fakat geçtiğimiz yıl, cinsel suç işleyen bireylerin rehabilitasyonu kapsamında kimyasal kastrasyon uygulamasını mümkün kılan bir metin Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Metnin yayımlanmasının ardından psikiyatri, adli tıp ve hukuk çevrelerinden eleştiriler getirilmiş ve uygulamanın tartışılır; cinsel suç davranışınının etyolojisinin yalnız “ıslah” edilmesi gereken cinsel dürtüden ibaret görülmesinin hatalı olduğu vurgulanmıştır. Diğer yandan literatürde cinsel sapkınlığı olan ve suç işlemiş bireylere uygulanan kimyasal kastrasyonla eş güdümlü olarak sürdürülen psikolojik danışmanlık ve eğitim desteğinin suçun tekrarının önüne geçtiğini bildiren çalışmalar da mevcuttur. Pedofili ve diğer cinsel suç ve sapkınlıklar, kastrasyon dışında bilişsel ve davranışçı metotlarla “tedavi” edilmeye çalışılsa da psikiyatri camiasında pedofilinin “iyileşmesinin” mümkün olmadığına ilişkin bir kanı hakimdir. Pedofili egosintonik bir bozukluktur. Diğer bir deyişle benlikle uyumludur. O nedenle pedofiliklerin tedavi arayışı yoktur. Olsa dahi yalnız düşünce ve davranış değişikliğine indirgenmiş bir tedavi anlayışı böylesine karmaşık, etyolojisi belirsiz, ruhsal örgütlenmenin önemli bir parçası haline gelmiş bozukluğu tedavi etmekte yetersiz kalacaktır. Pedofili başta olmak üzere ruhsal örgütlenmede büyük bir yer tutan cinsel sapkınlıkların “çözümlenmesi” ancak psikanalizle mümkün olabilir.

Çocukların Korunması

Pedofili ve cinsel istismar ile baş etmede en önemli etken çocukların güçlendirilmesidir. Çocukların kendi bedenlerinin öznelliğini kavramaları, insan ilişkilerindeki sınırları gözetmeleri, hayır deme ve kendilerini rahatsız eden cinsel ya da cinsel olmayan davranışlar karşısında güven duydukları bir yetişkine ulaşabilmeleri konusunda cesaretlendirilmelidir. Bunu sağlamak yalnız sistemli bir cinsel sağlık eğitimi ile mümkün değildir. Çocuğa bu hususta verilecek eğitim ve kültürlemenin onun bedenini cinselleştirmeden ve pornografikleştirmeden verilmesi önemli bir husustur. Ancak pedagoji, psikoloji, hukuk, tıp ve ilişkili diğer disiplinlerin işbirliği içerisinde çalıştığı, kullanılan dilin yıkıcı ve travmatize edici değil güçlendirici olduğu ve devletlerin birey politikasını iyileştirdiği ortamlarda çocukların cinsel davranışlardan zarar görmeleri önlenebilir.

 

Aykut BORA, MA, PhDc
Uzm. Psk. Danışman

Kaynaklar

Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.

Berkowitz, E. (2013) Seks ve Ceza: Arzuyu Yargılamanın Dört Bin Yıllık Tarihi, 2. Basım, Kolektif Kitap: İstanbul.

Erdoğan, A. (2010) Pedofili: klinik özellikleri, nedenleri ve tedavisi, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(2): 132-160.

Freud, S. (2009) Cinsellik Üzerine, Alter Yayınları: Ankara.

Freud, S. (2011) Uygarlığın Huzursuzluğu, 4. Basım, Metis Yayıncılık: İstanbul.

Gölge, Z. B. (2005) Cinsel Saldırıda Etkili Faktörler ve Suçlu Profili, Doktora Tezi, Adli Tıp Ensitüsü, İstanbul Üniversitesi: İstanbul.

Polat,  O. (2007) Çocuk Pornografisi, Nokta Kitap: İstanbul.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.