Pedagog | Dünden Bugüne Pedagoji

Pedagog | Dünden Bugüne Pedagoji

Pedagog | Dünden Bugüne Pedagoji

Yunanca bir sözcük olan pedagojinin Türkçe karşılığı çocuk eğitimidir; fakat bu alanda yürütülen çalışma ve gelişmeler, pedagojinin sınırlarını genişleterek çocuk ruhsallığıyla ilgilenen bir bilim ve pratik haline dönüştürmüştür. Pedagoji,  geleceğin yetişkinleri olacak çocukların psikososyal açıdan “sağlıklı” bireyler olması adına koruyucu ve önleyici ruhsal çalışmalar yürütülen önemli bir alandır. Pedagog ise bu bilim dalında uzmanlaşmış kimseleri tanımlamak üzere kullanılan bir meslek unvanıdır.

Pedagoji, özellikle Avrupa’da uzun yıllar boyunca psikolojinin bir alt alanı olarak kabul edilmiş ve 19.yy sonlarına doğru ancak ayrı bir bilim olarak tanınmaya başlamıştır. 1980’li yıllarda ülkemizdeki üniversitelerde pedagog yetiştiren pedagoji bölümleri kapatılmıştır. Pedagoji bölümlerinin kapanmasıyla birlikte çocuk eğitimi ve ruhsallığına ilişkin ihtiyacın karşılanmasında psikolojik danışmanlık ve rehberlik ile psikoloji bölümü mezunları rol almıştır. Günümüzde kimi kadrolara pedagog ataması yapılsa da pedagog yetiştiren doğrudan bir lisans programı bulunmamaktadır. Çocuk eğitimi ve ruhsallığı alanında derinleşen psikolojik danışman ve psikologlar “pedagog” unvanını kullanmaktadır.

Pedagoglar ya da bu alanda çalışan diğer uzmanlar; eğitsel ve ruhsal konularda çocuklar ve aileleri için danışman ve kolaylaştırıcı rolündedir. Bu alanda korumak ve önlemek sağaltmaktan çok daha önceliklidir; çünkü çocuk ruhsallığı dönüşümün kolay olduğu işleyen bir dinamiktir.

Psikolojide olduğu gibi pedagojide de çocuk gelişimine ilişkin farklı ekol ve yaklaşımlar mevcuttur. Çocuğun bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminin anlaşılması ve anlamlandırılması adına farklı kuramcılar çeşitli kuramlar geliştirmiştir. Bu kuramcılardan biri Piaget’dir ve özellikle çocuğun genetik epistemolojisine ve bilişsel süreçlerine ilişkin yaptığı çalışmalar ile tanınmaktadır. Bowbly de pedagoji alanına önemli katkılar sağlayan “bağlanma kuramının” yazarıdır. Yeni doğan bir bebeğin beslenmek, temizlenmek, ısınmak, korunmak, kısaca yaşayabilmek için anneye ya da başka bir bakıcıya gereksinimi olduğunu söylemiştir. Bu gereksinimlerin karşılanması ya da ihmal edilmesi süreçlerinde bebek ile bakım veren arasında gelişen bağlanma ilişkisine değinmiş, bu bağlanmanın bebeğin gelecek yaşamındaki ilişkilerinde de belirleyici olduğunu ileri sürmüştür.

Bebek ve bakım veren arasındaki ilişkinin önemini bir adım daha öteye taşıyan Melanie Klein, psikanalitik oyun tekniği ile çocukların daha erken döneme ilişkin kaygılarını analiz etmiş ve psikanalize önemli katkılar sağlamıştır. Bir diğer önemli kuramcı ve klinisyen ise Sigmund Freud’un kızı Anna Freud’dur. O dönemde pedagog olarak tanımlanan Anna Freud, Melanie Klein ile uzun süre psikanaliz literatürü için verimli tartışmalar sürdürmüştür. Çocuğun dış dünyasındaki faktörleri Melanie Klein’a nispeten daha çok önemsemiş, çocukla birlikte ebeveynlere de danışmanlık yapılması fikrini savunmuştur. Melanie Klein ve Anna Freud arasındaki tartışmada tarafsız olmayı tercih eden önemli bir diğer kuramcı ise Donald Winnicott’tur. Pediatri uzmanı bir hekim olan Winnicott özellikle geçiş alanı ve nesneleri kavramları ile çocuk ruhsallığının anlaşılmasını kolaylaştıran kuramcılardandır.

Kısaca özetlenmeye çalışılan pedagoji geçmişinde yukarıda değinilen kuramcılar dışında birçok kuramcı ve klinisyen çocuk ruhsallığına ilişkin edinilen bilgi ve pratiğe önemli katkılar sağlamıştır.

Heraklitos

Son olarak Heraklitos, aynı nehirde iki kez yıkanılmayacağını söyler. Evrende her şey değişir, hiçbir şey aynı kalmaz. Her şey akar, hareket eder. Değişim süreklidir. Bebeklikten erişkinliğe insanoğlunun sürekli bir devinimi söz konusudur. Heraklitos’un da söylediği gibi “insan oluştur ve değişimin ta kendisidir”. Pedagoglar ise değişim ve devinim halinde olan bebeğin erişkinliğe uzanan basamaklarında onun rehberidir. Psikanalist Winnicott‘un eklediği gibi:

Bu bir yoldur.

Beraber keşfetmeye, birlikte bir öykü ve anlam oluşturmaya…

Psikolog Tuba GÜLER

Self Psikoloji Akademi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.