İlk Defa Okula Başlayacak Çocuklarda Adaptasyon Süreci

İlk Defa Okula Başlayacak Çocuklarda Adaptasyon Süreci

İlk Defa Okula Başlayacak Çocuklarda Adaptasyon Süreci

Ailesinden ilk defa ayrılacak olan çocukların okula adaptasyon sürecinde kaygı yaşıyor olmaları beklenen bir durumdur. Ancak bu süreci doğru yönetip kaygıları minimuma indirmek çocuğun duygusal gelişimi ve karakter oluşumu için oldukça önemlidir.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken konuların başında, çocuğun gideceği kreşin/anaokulunun/oyun grubunun kendi yaşına uygun olması gelir. 2 yaşındaki bir çocuğu 3 yaşındaki çocuklarla birlikte okula göndermek çocuğunuzun başarısızlık hissi yaşamasına neden olacaktır. Yaşı gereği yapamayacağı görevlerle başa çıkmaya çalışacak, öğretmenleri ya da ailesi her ne kadar buna gerek olmadığını defalarca anlatsa da sınıf arkadaşları ile rekabete girişecektir. Maalesef ki bu yarışların çoğunda arkadaşlarının gerisinde kalacak, bu yüzden de okul fobisi, özgüven sorunu, adaptasyon sürecinin uzaması, depresyon gibi istenmeyen sonuçlar doğuracaktır.

Çocuğunuz kronolojik yaşı itibariyle bahsedilen gruba uygun olsa dahi fiziksel ve zihinsel gelişimi yaşına uygun değilse çocuğunuz yine yukarıda belirtilen sebeplerle okulda problem yaşayacaktır. Bu nedenle okul kaydı yapılmadan önce bir uzmandan konu hakkında bilgi almak ve uygunluğunu değerlendirmek faydalı olacaktır. 

Çocuğun öz bakım beceleri okul ile birlikte elbette gelişecektir ancak çocuğunuz okula sıfır beceri ile başlamamalıdır. Okul döneminden önce çocuğunuzun temel öz bakım becerilerini geliştirdiğinden emin olmalısınız. Tek başına yemek yiyebilme, tuvalet ihtiyacını giderebilme, üstünü giyebilme, ellerini yıkayabilme, dişini fırçalayabilme konusunda belirli bir yeterliliğe sahip olması okulda yaşayacağı zorlukları azaltacaktır.

adaptasyon

Sosyal yönden zayıf çocuklar okul arkadaşları ve öğretmenleri ile de iletişim problemleri yaşayabilir. Eğer ki çocuğunuzun özgüven problemi, içe kapanıklık, kendini ifade edememe gibi sorunlar yaşadığını gözlemliyorsanız bu konuda bir destek alıp sorunu biraz çözdükten sonra okul sürecini başlatmanız daha iyi olacaktır.

Çocukta Özgüven

Çocukta özgüveni değerlendirirken sizin yanınızdaki tavrından ziyade, sizin olmadığınız ortamlarda ne kadar güvenli ve rahat olduğunu değerlendirmeye çalışın. Siz yanındayken bakkaldan çikolata istemesi, kendisine merhaba diyen tanıdıklara cevap vermesi bir ölçüt değildir. Asıl önemli olan sizin güvencenizi hissetmediği anlarda ne kadar kendisini açabildiğidir.

Çocuğunuz okula alışmaya çalışırken -eğer çocuğunuzun bu yönde bir talebi varsa- belli bir süre sizin de ona eşlik etmenizde fayda vardır. Kademeli olarak okul ziyaretlerinizi azaltmanız gerekmektedir. İlk başta kendisine sınıfa kadar eşlik ederken bir süre sonra sadece okul bahçesinde bekleyebilirsiniz. Bu konuda çocuğunuza asla yalan söylemeyin. Ben seni kapıda bekliyorum dediğinizde eğer çocuğunuz sizi kapıda göremezse hem size olan güveni sarsılacak hem de okul onun gözünde daha dehşet verici bir yere dönüşecektir.

Çocuğunuz ile birlikte kayıt olacağı okula muhakkak bir ziyarette bulunun. Çocuğunuzun okulunu, sınıfını, öğretmenini önceden tanıması kaygılarını azaltacaktır. Okulda tuvaletlerin ve ihtiyaç duyacağı diğer fasilitelerin yerleri kendiisine gösterilmeli ve bu onuda bir rahatlama sağlanmalıdır.

 Çocuğunuzun okula başlama sürecinde yaşadığı kaygıya ve endişeye bağlı problemler süreklilik arz ediyorsa bir uzmandan bu konu hakkında destek alıyor olmak gerekmektedir.

Özellikle 6 yaşın altındaki çocukların bu tip kaygılarını analiz edebilmek ve tedavi sağlayabilmek adına oyun terapisi teknikleri oldukça faydalı olmaktadır.

Psikolog Çağlar Karaman

Self Psikoloji Akademi